Η μίσθωση κατοικίας είναι μία από τις πιο συνηθισμένες συμβάσεις, αλλά και πηγή συχνών παρεξηγήσεων. Παρακάτω συνοψίζουμε, σε γενικές γραμμές, τα βασικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δύο πλευρών.
Το μισθωτήριο και η δήλωση στην ΑΑΔΕ
Η μίσθωση συμφωνείται με γραπτό μισθωτήριο, όπου αναγράφονται το μίσθωμα, η διάρκεια, η εγγύηση και οι λοιποί όροι. Ο εκμισθωτής υποχρεούται να δηλώσει ηλεκτρονικά τη μίσθωση στην ΑΑΔΕ και ο μισθωτής να την αποδεχθεί. Η δήλωση αυτή είναι απαραίτητη για πολλές πρακτικές χρήσεις, όπως η σύνδεση ρεύματος ή η έκπτωση ενοικίου στη φορολογική δήλωση.
Διάρκεια της μίσθωσης
Για τις μισθώσεις κατοικίας ο νόμος προβλέπει ελάχιστη διάρκεια τριών ετών, ακόμη και αν στο μισθωτήριο έχει συμφωνηθεί μικρότερη. Υπάρχουν εξαιρέσεις, για παράδειγμα για ορισμένες μισθώσεις που καλύπτουν προσωρινές ανάγκες, όπως εξοχικές κατοικίες. Ο μισθωτής έχει, υπό προϋποθέσεις, δικαίωμα πρόωρης καταγγελίας της σύμβασης, ενώ το εάν οφείλει αποζημίωση εξαρτάται από τους όρους της σύμβασης και τον χρόνο της καταγγελίας.
Υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη
- Να παραδώσει το ακίνητο κατάλληλο για τη χρήση για την οποία μισθώθηκε.
- Να διατηρεί το ακίνητο σε αυτή την κατάσταση, αναλαμβάνοντας τις αναγκαίες επισκευές που δεν οφείλονται σε κακή χρήση.
- Να επιστρέψει την εγγύηση στη λήξη, αφού αφαιρεθούν τυχόν οφειλές ή ζημιές πέραν της συνήθους φθοράς.
Υποχρεώσεις του ενοικιαστή
- Να καταβάλλει εμπρόθεσμα το μίσθωμα.
- Να χρησιμοποιεί το ακίνητο σύμφωνα με τη σύμβαση και με επιμέλεια.
- Να καταβάλλει τα κοινόχρηστα που αφορούν τη χρήση (π.χ. θέρμανση, καθαριότητα, ανελκυστήρας), ενώ τα έκτακτα έξοδα που αφορούν την ιδιοκτησία βαρύνουν κατά κανόνα τον ιδιοκτήτη.
- Να επιστρέψει το ακίνητο στη λήξη στην κατάσταση που το παρέλαβε, με εξαίρεση τη συνήθη φθορά.
Αναπροσαρμογή μισθώματος
Η αύξηση του μισθώματος κατά τη διάρκεια της μίσθωσης γίνεται σύμφωνα με όσα έχουν συμφωνηθεί στο μισθωτήριο. Αν δεν έχει προβλεφθεί αναπροσαρμογή, ο ιδιοκτήτης κατά κανόνα δεν μπορεί να την επιβάλει μονομερώς.
Όταν το μίσθωμα δεν καταβάλλεται
Αν ο ενοικιαστής δεν πληρώνει, ο ιδιοκτήτης δεν δικαιούται να τον απομακρύνει μόνος του, να αλλάξει κλειδαριές ή να διακόψει παροχές. Ο νόμος προβλέπει δικαστικές διαδικασίες, όπως η έκδοση διαταγής απόδοσης του μισθίου μετά από προηγούμενη όχληση, ή η αγωγή απόδοσης και καταβολής μισθωμάτων. Αντίστοιχα, ο ενοικιαστής δεν μπορεί, χωρίς νόμιμο λόγο, να παρακρατεί το μίσθωμα.
Συμβουλή
Κρατήστε φωτογραφίες της κατάστασης του ακινήτου κατά την παράδοση και την επιστροφή, καθώς και αποδείξεις κάθε πληρωμής. Πριν υπογράψετε, διαβάστε προσεκτικά τους όρους για τη διάρκεια, την εγγύηση και την αναπροσαρμογή.